Państwowy Instytut Badawczy (GIG-PIB) działa od 1945 roku i od początku jest silnie związany z branżą wydobywczą oraz Górnym Śląskiem. Częścią Instytutu jest także Kopalnia Doświadczalna „Barbara” w Mikołowie, powołana dwie dekady wcześniej.
Zakres aktywności GIG-PIB obejmuje kluczowe obszary górnictwa i geoinżynierii, zagadnienia bezpieczeństwa pracy w przemyśle, a także inżynierię środowiska – ze szczególnym naciskiem na ochronę środowiska przed skutkami działalności przemysłowej. Instytut prowadzi również prace certyfikacyjne oraz działania edukacyjno-szkoleniowe. Jednocześnie realizuje usługi badawcze i eksperckie, w tym pomiary, analizy i opracowania, kierowane do różnych sektorów przemysłu, instytucji oraz administracji rządowej i samorządowej, a także do partnerów spoza Polski.
Instytut posiada pełne uprawnienia akademickie, umożliwiające nadawanie stopni naukowych doktora i doktora habilitowanego w dyscyplinach związanych z górnictwem i inżynierią środowiska.
GIG-PIB pełni także funkcję jednostki certyfikującej, dysponując laboratoriami posiadającymi akredytację Polskiego Centrum Akredytacji.
