- PROJEKTY
Studium wykonalności programu sektorowego dla górnictwa
Górnicza Izba Przemysłowo-Handlowa zwyciężyła w konkursie na opracowanie studium wykonalności programu sektorowego dla sektora górnictwa węgla kamiennego wraz z branżą produkcji maszyn, urządzeń oraz usług górniczych.
Kontekst unijny
W Perspektywie Finansowej UE 2014–2020 szczególny nacisk położono na współpracę nauki z biznesem w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój. W jego pierwszej osi priorytetowej wspierano prace badawczo-rozwojowe przedsiębiorstw i konsorcjów naukowo-przemysłowych. Kluczową rolę odegrały programy sektorowe, tworzone jako odpowiedź na potrzeby konkretnych branż.
Dzięki nim przedsiębiorcy mogli nie tylko wdrażać wyniki prac B+R, ale również finansować działania towarzyszące, takie jak internacjonalizacja, rozwój infrastruktury badawczej, ochrona własności intelektualnej, wzornictwo czy rozwój kadr.
Rola GIPH
Na początku 2014 r. Narodowe Centrum Badań i Rozwoju przyjęło ofertę GIPH na przygotowanie studium dla sektora górnictwa węgla kamiennego.
– Cieszę się, że w nowej perspektywie finansowej UE wreszcie dostrzeżono branżowe organizacje samorządu gospodarczego i umożliwiono im podjąć bardzo znaczące dla interesów swoich członków działania – komentował prezes GIPH, Janusz Olszowski.
Wykonawcą studium był Główny Instytut Górnictwa, przy wsparciu naukowców z wiodących instytutów i uczelni.
Zakres studium:
Dokument zawierał 39 tematów badawczych, zgrupowanych w trzy bloki:
Techniki, technologie i materiały
dla rozpoznania, udostępniania i eksploatacji złóż węgla.
Rozwój oferty produktowej
nowoczesne procesy przeróbki węgla, zagospodarowanie odpadów, innowacyjne metody przetwarzania, wysokosprawne technologie spalania i utylizacja metanu.
Racjonalizacja zasobów i procesów
nakierowana na poprawę konkurencyjności węgla kamiennego.
Ocena i kontrowersje
16 grudnia 2014 r. studium zostało przyjęte przez NCBiR i skierowane do dalszej analizy. Spośród 21 wniosków tylko trzy uznano za mogące stać się podstawą programów sektorowych. Projekt górniczy znalazł się w grupie wymagającej modyfikacji. Poprawiona wersja trafiła do NCBiR 26 czerwca 2015 r.
Jednak 22 października 2015 r. Izba otrzymała informację o negatywnej decyzji – zdaniem zespołu oceniającego dokument „nie uzasadnia w wystarczający sposób konieczności utworzenia programu sektorowego w prezentowanym obszarze i nie może stać się podstawą ustanowienia programu sektorowego”.Stało się to pomimo uwzględnienia wszystkich uwag Zespołu oceniającego, wśród których najważniejszą rolę odrywają przedstawiciele, którzy uznali, że górnictwo nie zasługuje na stworzenie takiego programu „także ze względu na aktualną sytuację finansową głównych podmiotów branży”.
Zarząd GIPH ocenił tę decyzję jako niesprawiedliwą i niemerytoryczną, podkreślając, że miała ona związek z ogólnopolską kampanią antygórniczą i bieżącą sytuacją finansową branży, a nie faktyczną wartością studium.
