Brak informacji.
KOMPANIA WĘGLOWA I RWE
NOWOCZESNA ELEKTROWNIA ZAMIAST KOPALNI
Kompania Węglowa i grupa RWE parafowały umowę powołania spółki, która zajmie się budową nowej elektrowni węglowej w Woli, pod Tychami. Koszt inwestycji to 1,5 mld euro.
– W Polsce powinny co roku powstawać bloki energetyczne o mocy 1-1,5 tys. MW. Wspólne przedsięwzięcie RWE i Kompanii Węglowej jest odpowiedzią na to wyzwanie – powiedziała Joanna Strzelec-Łobodzińska, wiceminister gospodarki, podczas podpisania porozumienia.
Według planów elektrownia powstanie na terenie byłej kopalni węgla kamiennego Piast Ruch II, dawniej kopalni Czeczott, należącej do Kompanii Węglowej w miejscowości Wola na Śląsku. Jej uruchomienie planowane jest na początek 2015 roku.
Inwestycja o wartości 1,5 miliarda euro może być największą prywatną inwestycją w polską energetykę. Partnerami przedsięwzięcia są RWE i Kompania Węglowa, przy czym RWE zachowa udziały większościowe.
W czerwcu 2008 roku strony podpisały porozumienie joint-venture. Do tej pory opracowane zostało studium wykonalności i dopracowane szczegółowe aspekty techniczne inwestycji. Między innymi przeprowadzone zostały badania geotechniczne niezbędne do rozpoznania podłoża gruntów pod inwestycję, wykonywane na bazie próbnych odwiertów. Oceniono możliwości zaopatrzenia przyszłej elektrowni w wodę. Do PSE Operator został złożony wniosek o wydanie warunków przyłączenia nowej jednostki do krajowego systemu elektroenergetycznego. Trwają prace formalno-prawne.
Przedstawiciele Kompanii Węglowej i RWE 15 kwietnia br. parafowali teksty dwóch umów – dotyczącej powołania spółki celowej, która będzie realizowała planowaną inwestycję oraz umowy na dostawę węgla. Spółka celowa zostanie zarejestrowana przez RWE i KW, gdy tylko firmy otrzymają zgodę organów korporacyjnych KW oraz Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, do którego został złożony odpowiedni wniosek, niezbędny dla sformalizowania założenia spółki.
Większa sprawność, mniejsze emisje
Zgodnie z założeniami elektrownia o mocy 800 MW powstanie z wykorzystaniem nowoczesnych rozwiązań technicznych, cechujących się niskim poziomem emisji CO2. Nowa elektrownia, podobnie jak inne nowoczesne bloki budowane przez RWE w Niemczech i zaplanowane w Holandii, będzie miała bardzo wysoką sprawność do 46 proc. Dzięki temu będzie jedną z najnowocześniejszych tego typu elektrowni na świecie i najnowocześniejszą w Polsce. Dla porównania, sprawność obecnych polskich elektrowni wynosi 33-35 procent. Oznacza to do 30 proc. mniejsze zużycie węgla na każdą wytworzoną kWh energii, a przez to redukcję rocznej emisji CO2 o 1,3 miliona ton. Ostateczna decyzja dotycząca realizacji inwestycji zostanie podjęta w oparciu o analizy racjonalności ekonomicznej.
– Planowane i już zrealizowane inwestycje RWE w Polsce osiągną poziom 2,5 miliarda euro. Dzięki temu RWE staje się jednym z największych inwestorów zagranicznych w Polsce. Jestem zadowolony, że współpracujemy z tak profesjonalnym partnerem jak Kompania Węglowa. Realizowana wspólnie inwestycja zapewni dodatkowe zdolności wytwórcze oraz poprawi bezpieczeństwo energetyczne kraju – mówi Filip Thon, prezes RWE w Polsce.
Inwestycja w Polsce jest elementem strategii RWE “Dalszy rozwój, mniej CO2”, ogłoszonej na początku 2008 roku, obejmującej największy program inwestycyjny w historii Grupy. Do roku 2012 RWE planuje zainwestować około 30 miliardów euro, z czego na inwestycje poza granicami Niemiec – do 20 miliardów euro.
RWE posiada bogate doświadczenie w produkcji energii elektrycznej, w szczególności na bazie węgla. Grupa wytwarza przeszło 76 TWh energii z węgla brunatnego i 71 TWh z węgla kamiennego. Łączna moc elektrowni należących do RWE przekracza 44,5 gigawatów.
Kompania Węglowa odegra w projekcie istotną rolę, wnosząc do niego lokalizację, jak i infrastrukturę niezbędną w okresie budowy. Będzie także zaopatrywała elektrownię w węgiel.
– Inwestycja ma wielkie znaczenie dla całego regionu i przyczyni się do jego ożywienia społeczno-ekonomicznego. W okresie budowy powstanie kilka tysięcy miejsc pracy, a podczas eksploatacji elektrownia zapewni długotrwałe zatrudnienie setkom osób. Dodatkowe miejsca pracy powstaną w firmach współpracujących przy budowie i eksploatacji elektrowni. Ponadto, partnerstwo z RWE zagwarantuje nam długoterminową umowę na dostawę 2,5 miliona ton węgla rocznie – informuje Mirosław Kugiel, prezes Kompanii Węglowej.
Nie tylko węgiel
Grupa RWE zaangażowała się także w rozwój odnawialnych źródeł energii w Polsce. W połowie kwietnia 2009 RWE zainstalowało pierwsze turbiny na terenie gmin Suwałki i Jeleniewo. Park Wiatrowy Suwałki w województwie podlaskim docelowo będzie się składać z 18 turbin wiatrowych, każda o mocy 2,3 MW. Po podłączeniu do sieci, turbiny będą wytwarzać łącznie 80 mln kWh energii elektrycznej rocznie, co odpowiada zużyciu energii elektrycznej około 40.000 gospodarstw domowych, o średnim statystycznym zużyciu 2000 kWh. Inwestycja zostanie oddana do użytku jesienią 2009 roku. Inwestycja w Suwałkach jest pierwszą z szeregu projektów energetyki wiatrowej, realizowanych przez RWE w Polsce. Do 2015 roku firma planuje wybudować w Polsce 300 MW energii z tego źródła. RWE ma umownie zagwarantowaną możliwość realizacji projektów energii wiatrowej o łącznej mocy 730 MW. Ich sfinalizowanie jest uzależnione od oceny ekonomicznej i możliwości podłączenia do sieci przesyłowej.
– RWE intensywnie inwestuje również w elektrownie wiatrowe na Mazurach, Pomorzu i w województwie wielkopolskim – dodaje Filip Thon.
Kolejnym etapem inwestycji RWE w energetykę wiatrową będzie utworzenie farmy wiatrowej w Tychowie. Jej ukończenie planowane jest na 2010 r. RWE planuje zainstalować w tej lokalizacji 15 turbin wiatrowych, o mocy 2,3 MW każda.
– Naszym celem jest oddanie do użytku lub rozpoczęcie budowy farm wiatrowych o łącznej mocy 4.500 MW do 2012 roku w Europie. Żeby go osiągnąć będziemy przeznaczać na inwestycje przynajmniej miliard euro rocznie. Polska jest dla nas jednym z najważniejszych rynków. W porównaniu z innymi krajami Europy środkowo-wschodniej ma najlepsze warunki wietrzne do instalowania turbin wiatrowych. To świetny punkt wyjścia, żeby zapewnić stabilne i wydajne wytwarzanie energii, wspierając przy tym realizację celów Unii Europejskiej i polskiego rządu – przekonuje Kevin McCullough, członek zarządu RWE Innogy, spółki z grupy RWE odpowiedzialnej za rozwój energetyki odnawialnej.
W miarę dostosowywania polskiego prawa do dyrektyw Komisji Europejskiej, zapotrzebowanie na energię odnawialną w Polsce znacznie wrośnie – z poziomu 5,8 TWh w 2007 roku do 10,8 TWh przewidywanych w roku 2010, co stanowi odpowiednio 5,1 proc. i 10,4 proc. całej energii dostarczanej odbiorcom końcowym.
Jednocześnie plany rządowe na 2010 rok zakładają zainstalowanie około 1000 MW w energetyce wiatrowej oraz 2,7 proc. udziału w mocach wytwórczych kraju. Oznacza to, iż w latach 2007- 2010 potrzebny jest przyrost mocy na poziomie około 800 MW, a tym samym przyłączanie ok. 200 MW rocznie.
RWE należy do piątki największych firm energetycznych w Europie. Specjalizuje się w wytwarzaniu, przesyle, dystrybucji oraz sprzedaży energii elektrycznej i gazu. RWE zatrudnia 66 tysięcy osób, zaopatruje 14 milionów klientów w energię elektryczną i 6 milionów klientów w gaz.
RWE jest największym producentem energii w Niemczech i trzecim w Wielkiej Brytanii. Obecne jest także w Europie Środkowej, działa w Polsce, w Czechach, na Słowacji i na Węgrzech. Największymi firmami należącymi do RWE w Polsce są RWE Polska – spółka odpowiedzialna za wsparcie rozwoju koncernu w Polsce, sprzedająca energię ponad 880 tysiącom klientów oraz firma RWE Stoen Operator, zarządzająca warszawską siecią elektroenergetyczną.
Donald Dusek
INSTALACJA CCS W BEŁCHATOWIE RUSZY W 2015 r
TEORIA ZAMIENIONA W PRAKTYKĘ
W Elektrowni Bełchatów trwają przygotowania do budowy instalacji wychwytywania i składowania CO2 (CCS). Komisja Europejska na realizację projektu przyznała już 180 mln euro.
– Zakończenie budowy instalacji CCS do wychwytywania, transportu i magazynowania dwutlenku węgla jest planowane w2015 r. Pieniądze z Unii Europejskiej muszą być przez nas wydane do końca 2010 r. – informuje Krzysztof Domagała, prezes Elektrowni Bełchatów.
Projekt będzie składał się z dwóch etapów. W pierwszym powstanie instalacja pilotażowa, przy bloku nr 12. W drugim – instalacja demonstracyjna zintegrowana z budowanym obecnie blokiem 858 MW.
Budowa instalacji „post combustion” usuwania CO2 ze spalin bloku energetycznego 858 MW opalanego węglem brunatnym wykonana zostanie w technologii „advanced amine” i będzie usuwała CO2 ze spalin w ilości ponad 2,1 mln ton CO2 rocznie. W zakresie wyboru technologii nawiązana została współpraca z konsorcjum Alstom – realizatorem budowy bloku 858 MW – i Dow Chemical (światowym dostawcą produktów chemicznych, z ponad 40-letnim doświadczeniem w obszarze przetwórstwa amin) w celu doboru optymalnego solwentu do procesu absorpcji CO2.
W celu wyboru optymalnego miejsca dla geologicznego składowania CO2, Elektrownia Bełchatów współpracuje z Państwowym Instytutem Geologicznym, reprezentującym konsorcjum, w skład którego wchodzą Państwowy Instytut Geologiczny, Akademia Górniczo-Hutnicza, Główny Instytut Górnictwa, Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN, Instytut Nafty i Gazu oraz Przedsiębiorstwo Badań Geofizycznych.
Możliwy scenariusz sekwestracji, wstępnie wskazany przez PIG, obejmuje miejsce zatłaczania CO2 w poziomach wodonośnych solankowych w odległości ok. 15 km od Elektrowni Bełchatów i stanowi zbiornik o pojemności 136 mln ton CO2, pochodzący z dolnej jury i położony na głębokości 1200 m. Jego pojemność jest wystarczająca dla zmagazynowania CO2 pochodzącego z instalacji demonstracyjnej Elektrowni Bełchatów, jak i dodatkowo jednej lub dwóch instalacji przemysłowych spoza sektora energetycznego, położonych w sąsiedztwie Elektrowni Bełchatów, np. Cementowni Działoszyn oraz Cementowni Rudniki, o łącznej rocznej emisji CO2 wynoszącej ok. 1,2 mln ton. Obszar składowania i rurociąg transportowy projektowane dla instalacji demonstracyjnej w PGE Elektrowni Bełchatów S.A. będą spełniać standardy programowania rozwoju tej infrastruktury w celu zaspokajania przyszłych potrzeb innych dużych zakładów emitujących CO2.
W celu nawiązania kontaktów międzynarodowych umożliwiającą wymianę wiedzy i doświadczeń, wynikających z realizacji fazy przygotowawczej, implementacji, oraz fazy testowej w ramach projektu CCS, Elektrownia Bełchatów, podjęła rozmowy z europejskimi koncernami energetycznymi RWE i Fortum. Z fińskim koncernem Fortum bełchatowska elektrownia podpisała 17 kwietnia br. porozumienie o współpracy, które zakłada wymianę informacji pomiędzy Elektrownią Bełchatów oraz Fortum, co ma usprawnić proces realizacji przedsięwzięć związanych z CCS. Obie strony zobowiązały się do wymiany doświadczeń oraz promowania swoich projektów dotyczących technologii wychwytywania i składowania dwutlenku węgla w ramach CCS . Zarówno Elektrownia Bełchatów jaki i należąca do Fortum elektrownia na węgiel kamienny w Meri-Pori w Finlandii starają się o zaliczenie swoich projektów w poczet projektów demonstracyjnych CCS współfinansowanych przez Komisję Europejską.
W marcu br. Komisja Europejska zdecydowała o przyznaniu Elektrowni Bełchatów 180 mln euro na budowę instalacji CCS (Carbon Capture and Storage) do wychwytywania, transportu i magazynowania dwutlenku węgla, który będzie powstawał po uruchomieniu w elektrowni nowoczesnego bloku energetycznego o mocy 858. Pieniądze pochodzą z unijnego pakietu naprawczego dla nowych projektów inwestycyjnych (Recovery Action Plan) w latach 2009-2011. W sumie Unia Europejskiego przeznaczyła na najlepsze projekty 5 mld euro.
– Realizacja projektu umożliwi zdobycie niezbędnej wiedzy inżynierskiej i doświadczenia w zakresie projektowania, budowy i eksploatacji instalacji CCS, a następnie optymalizacji i komercjalizacji tych instalacji – przekonuje Krzysztof Domagała. Prezes Elektrowni Bełchatów dodaje, że ta inwestycja i zdobyte podczas jej realizacji doświadczenia będą miał niebagatelne znacznie dla, jego zdaniem bardzo potrzebnych w Polsce, kolejnych projektów tego typu. Zapisy polityki energetycznej Polski do 2030 r. oraz rządowego programu „Czysty węgiel dla energetyki” przygotowanego przez Ministerstwo Gospodarki zakładają bowiem, iż Polska jako jeden z krajów posiadających największe zasoby węgla brunatnego i kamiennego, za jeden ze swoich priorytetów powinna przyjąć promowanie rozwoju czystych technologii węglowych w energetyce.
Donald Dusek
Ekologicznie czyli energooszczędnie
Dom jak termos
W Parku Przemysłowym Euro-Centrum w Katowicach-Ligocie otwarto unikatowy budynek energooszczędny. Przy kosztach budowy porównywalnych z tradycyjnymi budynkami nowy budynek pozwala zaoszczędzić ok. 2/3 energii zużywanej w obiekcie.
– Projektów budynków energooszczędnych jest sporo, jednak na razie tylko Euro-Centrum udowadnia, jak je realizować. Jako pierwszy w Katowicach i na południu Polski Innowacyjny Budynek Energooszczędny przy ulicy Ligockiej 103 będzie oszczędzał aż 2/3 standardowo zużywanej energii – przekonuje Roman Trzaskalik, prezes spółki Euro-Centrum.
Największą efektywność budynek zyskuje na alternatywnym systemie ogrzewania i chłodzenia, które standardowo stanowią aż 70 proc. wydatków energetycznych budynków. Ciepło biurowca przy Ligockiej 103 czerpane jest z ziemi, skąd wydobywają je studnie geotermalne. Te podają je do pompy ciepła, która dogrzewa wodę i przekazuje systemowi rur zanurzonych w żelbetowych stropach wszystkich pomieszczeń (jest to tzw. system ogrzewania stropowego BKT z funkcją chłodzącą). W budynku nie ma też klimatyzacji – w sezonie letnim rurami BKT płynie zimna woda.
W biurowcu Euro-Centrum zastosowano też ponadprzeciętną izolację. W dachu i ścianach znajdują się odpowiednio 30 i 20 centymetrowe warstwy styropianu, w podłodze 15 centymetrów poliestru i pasywne okna. Te ostatnie przysłaniają żaluzje zewnętrzne, które dzięki własnym czujnikom nasłonecznienia i wiatru dostosowują stopień otwarcia do warunków pogodowych.
Cały system ogrzewania i chłodzenia, a także działanie mechanicznej wentylacji (jej główny element rekuperator odzyskuje z wydychanego powietrza 75 proc. ciepła) jest koordynowany przez system centralnego zarządzania BMS. On sprawia, że w momencie opustoszenia budynku (czyli w każdy weekend) zamykają się wszystkie otwory wentylacyjne i biurowiec niczym termos utrzymuje wewnątrz zgromadzone ciepło.
Konstrukcję budynku dostosowano do przeznaczenia – w obiekcie mają mieścić się biura. Złożona z żelbetonowych słupów i płyt umożliwia dowolność aranżacji pomieszczeń, które zajmą siedziby i laboratoria firm wysokich technologii oraz ośrodki badawcze. Na zaoferowanej przestrzeni i dzięki specjalnym urządzeniom najemcy będą testować i wdrażać swoje innowacyjne pomysły.
Jako, że Innowacyjny Budynek Energooszczędny jest na polskim gruncie projektem pilotażowym, podczas projektowania korzystano z doświadczenia zagranicznego. Architekci oparli projekt o sprawdzony pomysł austriackiego biura Weizer Energi-Innovation- Zentrum, przy czym sporym wyzwaniem było dostosowanie go do śląskich warunków.
Rozpoczęta w marcu budowa trwała do końca 2008 roku. Jej koszt wyniósł niecałe 10,5 mln złotych, czyli nie więcej od kosztów porównywalnych obiektów realizowanych metodą standardową. Dzięki wdrożonym rozwiązaniom energooszczędnym jego eksploatacja staje się bardzo atrakcyjna ekonomicznie. Powierzchnia budynku to 2 404 m, co daje koszt metra kw. na poziomie ok. 4300 zł. Przedstawiciele Euro-Centrum przekonują, że są to koszty niewiele większe od kosztów porównywalnych obiektów realizowanych metodą standardową. Natomiast dzięki wdrożonym rozwiązaniom energooszczędnym eksploatacja budynku staje się bardzo atrakcyjna ekonomicznie.
W Polsce blisko 40 proc. energii wykorzystywanej jest do ogrzewania budynków. Gdyby w nowobudowanych obiektach zastosowano zbliżone standardy do tych wykorzystanych w katowickim Euro-Centrum to można by osiągnąć olbrzymie oszczędności energii. Na tego typu inwestycje można otrzymać dofinansowanie z różnych funduszy pomocowych.
Budowa budynku w Katowicach współfinansowana była przez Unię Europejską w ramach działania 1.3 Sektorowego Programu Operacyjnego „Wzrost konkurencyjności przedsiębiorstw, lata 2004-2006” z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.
Park Przemysłowy Euro-Centrum powstał na terenach poprzemysłowych.
DON
Kolumna dofinansowana ze środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska
i Gospodarki Wodnej w Katowicach
Koksownia to zakład przemysłowy kojarzący się przede wszystkim z kłębami pary, zapyleniem, przykrym zapachem … Zmiana społecznego odbioru branży koksowniczej w Polsce wymaga znacznych nakładów środków na niezbędne inwestycje, a także-co szczególnie ważne – zwiększenia transferu dostosowanych do krajowych warunków nowoczesnych rozwiązań technicznych i technologicznych z obszaru nauki do praktyki przemysłowej.
W tym kontekście projekt „Inteligentna koksownia spełniająca wymagania najlepszej dostępnej techniki” jest odpowiedzią na sygnalizowane przez producentów koksu potrzeby w zakresie unowocześniania technologii i metod zarządzania przy jego produkcji.
„Inteligentna koksownia…” jest jednym z kluczowych projektów badawczych realizowanych w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, lata 2007 – 2013. Realizatorem Projektu jest Instytut Chemicznej Przeróbki Węgla w Zabrzu, od ponad pięćdziesięciu lat będący zapleczem badawczym polskiego przemysłu koksowniczego. Projekt finansowany jest przy zaangażowaniu środków publicznych krajowych (budżetu państwa) – 15% i wspólnotowych (Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego) – 85%.
Celem Projektu jest opracowanie narzędzi, procedur i produktów służących podniesieniu konkurencyjności produkcji koksu oraz ograniczeniu negatywnego oddziaływania koksowni na środowisko. Efektem projektu będzie zestaw innowacyjnych rozwiązań techniczno-technologicznych, opracowanych na podstawie nowo tworzonej wiedzy o poziomie europejskim.
Zapotrzebowanie na rezultaty Projektu jest pochodną trzech zasadniczych czynników: perspektyw rozwoju popytu na koks metalurgiczny, związanych z ogólnoświatowymi tendencjami w hutnictwie żelaza i stali; perspektyw zmian w podaży węgli koksowych w Polsce; aktualnych i przewidywanych kierunków zmian w prawie krajowym i unijnym dotyczącym ochrony środowiska.
Koks wielkopiecowy jest podstawowym surowcem dla procesu wielkopiecowego. Polska jest znaczącym eksporterem koksu i pomimo aktualnych kłopotów gospodarki światowej istotne jest utrzymanie tej pozycji w perspektywie najbliższych dziesięcioleci. Polscy producenci koksu wykorzystują krajowe węgle koksowe. Ze względu na wyczerpywanie się zasobów najlepszych węgli koksowych w eksploatowanych aktualnie kopalniach, konieczne jest podejmowanie działań technologicznych dla wytwarzania wysokiej jakości koksu w oparciu o gorsze jakościowo węgle.
Produkcja koksu w warunkach otwartego rynku światowego wymusza na producentach stałe obniżanie kosztów produkcji oraz poziomu emisji zanieczyszczeń do środowiska. Podwyższanie efektywności ekonomicznej zakładów koksowniczych następować powinno poprzez obniżanie kosztów produkcji oraz głębsze przetworzenie produktów ubocznych koksowni. W dobie społeczeństwa informatycznego producenci koksu zobligowani będą do spełnienia wymagań dotyczących ochrony środowiska i transparentności instalacji pod kątem oddziaływania na środowisko. Atutem rodzimego koksownictwa jest niski wiek baterii koksowniczych oraz zaawansowana realizacja wieloletnich programów inwestycyjnych. Mankamentem natomiast jest brak rozwiniętych systemów zarządzania technologicznego opartego na monitoringu i prognozowaniu jakości koksu oraz kompleksowego monitoringu oddziaływania koksowni na środowisko. Konieczne jest zatem dostosowanie poziomu technologicznego polskiego koksownictwa do poziomu światowego.
Projekt „Inteligentna koksownia” zakłada prowadzenie prac w skali laboratoryjnej, półtechnicznej, technicznej (przemysłowej) i studialno- procesowej. Prace studialno- procesowe, laboratoryjne oraz częściowo półtechniczne realizowane będą w Instytucie Chemicznej Przeróbki Węgla. W części badań w skali półtechnicznej przewiduje się współpracę z krajowymi i zagranicznymi jednostkami badawczymi, natomiast testy techniczne prowadzone będą na terenie wytypowanych koksowni. Cały cykl prac w ramach Projektu zawiera się w pięciu obszarach badawczych. Obszar badawczy „Mechanizmy fizykochemiczne procesów konwersji węgla” dotyczy przygotowania prognostycznego modelu właściwości koksu, obejmującego w szczególności modele: formowania porowatej struktury koksu, prognozowania parametrów jakościowych koksu i prognozowania ciśnienia rozprężania, oraz opracowania modelu komory koksowniczej do symulacji zjawisk wymiany ciepła i masy w procesie koksowania. W obszarze „Efektywne procesy i operacje jednostkowe” naukowcy zajmują się opracowywaniem nowych technik wzbogacania węgla oraz badaniami nad procesami przygotowania mieszanki węglowej do procesu koksowania, a także opracowaniem i testowaniem w warunkach rzeczywistych numerycznego modelu optymalizacyjnego gospodarki wodno – ściekowej w koksowni. Z kolei system koksowania węgla metodą wsadu ubijanego, system automatycznej regulacji ciśnienia w komorze koksowniczej, monitorowanie stanu technicznego baterii koksowniczej oraz badania konwersji oraz głębokiego oczyszczania gazu koksowniczego to tematy zawarte w trzecim obszarze badawczym „Optymalne systemy technologiczne”. Obszar czwarty, nt. „Bezpieczeństwo środowiskowe” obejmuje działania proekologiczne, ukierunkowane na opracowanie modelu systemu monitoringu ekologicznego baterii koksowniczej działającego „on-line” oraz opracowanie modelu rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń do powietrza w otoczeniu koksowni. Ostatni obszar badawczy „Zintegrowane sterowanie i kontrola” obejmuje trzy, zamykające merytoryczną stronę projektu, zagadnienia. Jest to opracowanie zintegrowanego system rozeznania i oceny przydatności technologicznej węgla, opartego na prognostycznym modelowaniu jakości otrzymywanego koksu oraz zintegrowanego systemu nadrzędnego sterowania pracą baterii koksowniczej, a także prognozowanie jakości koksu w skali „makro” jako funkcji przejścia przez instalację koksowniczą.
Istotnymi zagadnieniami w Projekcie są prace badawcze poświęcone ekologii. Odnosi się to do gospodarki wodno-ściekowej oraz emisji zanieczyszczeń do powietrza. Podkreślić należy, że tę część badań, podobnie jak cały projekt, zaplanowano w ścisłym powiązaniu z tematami poświęconymi technice i technologii koksowania. Pozwala to na śledzenie wpływu koksowni na środowisko, w zależności od zastosowanych rozwiązań technicznych i szeroko rozumianej technologii produkcji koksu.
Opracowanie i zastosowanie modelu numerycznego optymalizującego gospodarkę wodno – ściekową w koksowni pozwoli na usprawnienie wykorzystania strumieni oczyszczonych koksowniczych wód odpadowych oraz innych strumieni wód technologicznych dostępnych w koksowni do uzupełniania obiegu mokrego chłodzenia koksu. Model utworzony zostanie na podstawie rzeczywistych pomiarów ilości i jakości wszystkich strumieni ścieków generowanych podczas produkcji koksu i energii w wybranym zakładzie koksowniczym, a następnie będzie zweryfikowany w warunkach rzeczywistych pracy koksowni.
Innym z proekologicznych kierunków realizowanych prac naukowo-badawczych jest stworzenie modelu systemu monitoringu ekologicznego baterii koksowniczej, działającego „on-line” i odpowiadającego wymogom przepisów UE, a także modelu rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń gazowo-pyłowych z terenu koksowni do otoczenia. O wadze problemu decydują sukcesywnie zaostrzające się wymagania UE, szczególnie w zakresie emisji substancji kancerogennych.
Bateria koksownicza jest głównym, trudnym do pełnej kontroli źródłem emisji zanieczyszczeń w koksowni. Wprowadzone Decyzją Rady UE z dnia 2 grudnia 2006r. zasady organizowania krajowych rejestrów uwalniania i transferu zanieczyszczeń (PRTR) narzucają zakładom przemysłowym ujawnianie na platformie informatycznej danych o wielkości emisji zanieczyszczeń do powietrza, wody i gleby. Fakt ten wymusza opracowanie spójnego dla wszystkich koksowni modelu pomiarów i raportowania emisji. Jednym z elementów takiego modelu musi być system monitoringu emisji do powietrza działający w układzie „online”, obejmujący emisję zorganizowaną i niezorganizowaną. Opracowywany w ramach projektu model monitoringu będzie brał pod uwagę wymagania ochrony środowiska, aktualny stan rozwoju technik monitorowania emisji, wiek i stan techniczny monitorowanych baterii oraz możliwości technologiczne, techniczne i finansowe poszczególnych koksowni.
Model rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń do powietrza w otoczeniu koksowni opracowany zostanie w oparciu o pomiary wielkości emisji zanieczyszczeń pyłowych i gazowych (przede wszystkim SO2, NOx, CO2, lotne związki organiczne) ze źródeł zorganizowanych (m.in. kominy, wieże gaszenia koksu, stacje odpylania) i niezorganizowanych (drzwi piecowe, strop baterii koksowniczych, obsadzanie komór i wypychanie koksu). Pomiary będą dokonywane zgodnie z opracowanymi wcześniej procedurami monitoringu w regularnych odstępach czasowych, przez co najmniej rok, co pozwoli na uwzględnienie wpływu warunków pogodowych. Uzyskane wartości wielkości emisji zostaną powiązane z zebranymi danymi technologicznymi koksowni (zmiany w wielkości produkcji, cykl pracy komór koksowniczych, modyfikacje mieszanek węglowych). Wiedza o poziomach i zmianach emisji z poszczególnych źródeł na terenie koksowni pozwoli na odpowiednie ukierunkowanie inwestycji ekologicznych, w czym pomocny będzie moduł ekonomiczny modelu, uwzględniający zależności pomiędzy poziomem inwestycji (planowane koszty) a wymiernym efektem ekologicznym (wielkość emisji).
Realizowane w ramach przedstawionych obszarów prace stanowią szereg wyodrębnionych, merytoryczne i finansowo, zadań badawczych. Projekt „Inteligentna koksownia” pomyślany został przez kadrę naukową ICHPW jako praca, której fragmenty zazębiają się, a efektem końcowym są wspomniane wcześniej produkty integrujące wiedzę zdobytą w poszczególnych obszarach badawczych. Biorąc pod uwagę powyższe oraz rozległość zakresu merytorycznego projektu stwierdzić należy, że warunkiem jego sukcesu jest zapewnienie skutecznego zarządzania. Kierowania Projektem podjął się dr inż. Aleksander Sobolewski, zastępca dyrektora ICHPW d.s. badań i rozwoju, naukowiec o znaczącym dorobku w dziedzinie koksownictwa. W podejmowaniu kluczowych decyzji związanych z projektem kierownik korzystać będzie z doświadczeń Rady Konsultacyjnej Projektu (pod przewodnictwem prof. dr. hab. inż. Aleksandra Karcza), którą tworzą eksperci o uznanym dorobku naukowo-badawczym oraz wdrożeniowym w zakresie koksownictwa. Do prowadzenia okresowych merytorycznych odbiorów realizowanych prac utworzony został Zespół Odbiorowy (pod przewodnictwem prezesa Andrzeja Warzechy), którego członkami stałymi są przedstawiciele przyszłych odbiorców efektów projektu – krajowych zakładów koksowniczych.
Wdrożenie w przyszłości produktów projektu „Inteligentna koksownia spełniająca wymagania najlepszej dostępnej techniki” umożliwi efektywne funkcjonowanie koksownictwa w zmieniających się uwarunkowaniach pozyskiwania węgla, produkcji stali oraz rosnących wymaganiach ochrony środowiska w kraju i w Europie. Poprawa stanu środowiska naturalnego, będąca wynikiem zastosowania produktów Projektu, poprawi społeczną akceptację branży.
MB
