Biuletyn Górniczy Nr 9-10 (147-148)

Brak informacji.

JSW PODPISAŁA LIST INENCYJNY W SPRAWIE „MORCINKA”
WYDOBYCIE TRANSGRANICZNE

New World Resources, właściciel OKD, największej firmy produkującej węgiel kamienny w Czechach, oraz Jastrzębska Spółka Węglowa podpisały 17 października list intencyjny dotyczący współpracy w zakresie potencjalnej eksploatacji złoża węgla kamiennego na terenie kopalni Morcinek.

Z uwagi na bliskość kopalni Morcinek i czeskiej kopalni ČSM, plany spółek New World Resources (NWR) i JSW od początku zakładały eksploatację polskich złóż z terenu Czech, z wykorzystaniem istniejącej infrastruktury górniczej zakładów NWR. Istnieją również możliwości rozbudowy zakładów górniczych Morcinek po polskiej stronie granicy. NWR i JSW rozpoczęły wspólną ocenę potencjalnej działalności na złożach kopalni Morcinek, która wpisuje się w strategiczne plany obydwu spółek w regionie.

– Inwestycja w rozbudowę kopalni Morcinek stanowi element strategii rozwoju na rynku Europy środkowej i wschodniej. To ważne wydarzenie dla spółki New World Resources, które potwierdza nasze długofalowe cele strategiczne zakładające współpracę z polskim przemysłem wydobywczym węgla kamiennego – mówi Miklos Salamon, prezes New World Resources. Zdenek Bakala, prezes zarządu OKD prognozuje, że podpisanie listu intencyjnego otwiera możliwości zacieśnienia współpracy między OKD a JSW, ułatwia koordynację i podnosi skuteczność przyszłych działań podejmowanych w zakresie eksploatacji zasobów na tym terenie.

– Pozyskanie dodatkowych ilości węgla koksowego jest dobrą inwestycją dla NWR i JSW. Zwiększony popyt na węgiel koksowy oraz naturalnie kurczące się obszary eksploatacyjne powodują, że wspólne przedsięwzięcie jest dla obu podmiotów bardzo rozwojowe – ocenia Daniel Ozon, wiceprezes JSW ds. strategii kapitałowej.

Postanowienia listu intencyjnego przewidują, że NWR i JSW wspólnie opracują plan eksploatacji złoża oraz długoterminowy biznesplan. Szczegółowe warunki współpracy zostaną uzgodnione na późniejszym etapie. Wiele zależy również od wyników analiz, m.in. żywotności ekonomicznej i nakładów kapitałowych.

List intencyjny podpisano z myślą o tym, aby NWR i JSW mogły rozpocząć sporządzanie dokumentacji niezbędnej w celu uzyskania pozwoleń oraz przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Uzyskane dane zostaną następnie wykorzystane na etapie rozmów z lokalnymi władzami.

Podpisując list intencyjny strony wyszły z założenia, że porozumienie między Republiką Czeską i Polską w zakresie transgranicznego wydobycia węgla, aktualnie w fazie zaawansowanych negocjacji, zostanie ostatecznie podpisane. List nie stanowi jednak wiążącej umowy, ani nie gwarantuje podjęcia opisanej w nim współpracy i rozbudowy kopalni Morcinek.

New World Resources jest wyłącznym właścicielem OKD, największej firmy produkującej węgiel kamienny w Czechach i jednego z największych producentów tego surowca w Europie Środkowej pod kątem przychodów i wielkości wydobycia. Spółka obsługuje klientów w Czechach, na Słowacji, w Austrii, Polsce, na Węgrzech oraz w Niemczech. W 2006 r. sprzedała 13,5 mln ton węgla, z czego 7,8 mln ton stanowił węgiel koksowy dla przemysłu stalowego. Spółka NWR osiągnęła przychody w wysokości 37,2 mld czeskich koron, przy EBITDA (zysk przed potrąceniem odsetek od kredytów, podatków i amortyzacji) o wartości 8,1 mld koron za rok 2006 oraz marży EBITDA przekraczającej 20 proc.

NWR jest holenderską spółką zależną RPG Industries SE, europejskiej firmy z siedzibą na Cyprze. Z kolei RPG Industries SE to spółka inwestycyjna, której głównym obszarem zainteresowania jest Europa środkowo-wschodnia. W 81 proc. jest własnością spółki RPG Partners oraz jej właścicieli; pozostałe 19 proc. jest w posiadaniu First Reserve Corporation i American Metals and Coal International.

RPG Partners stanowi pośrednio własność Zdenka Bakali oraz Crossroads Capital Investments Inc., firmy typu private equity operującej na rynkach Europy Środkowej i Wschodniej. First Reserve Corporation to amerykańska firma typu private equity działająca w branży energetycznej, która zarządza majątkiem o wartości 12,5 mld dolarów. American Metals and Coal International, Inc. to prywatna spółka wydobywczo-dystrybucyjna prowadząca działalność w USA, Australii, RPA, Wenezueli i Chinach.

Dariusz Czarnecki

PRZEGLĄD GÓRNICZYCH NOWOŚCI
UDANE TARGI

Od 11 do 14 września br. w katowickim Spodku odbywały się Międzynarodowe Targi Górnictwa, Przemysłu Energetycznego i Hutniczego „Katowice 2007”. Potwierdziły one duże znaczenie sektora węglowego dla polskiej gospodarki.

– W targach wzięło udział ponad 400 przedsiębiorstw z 16 krajów. Łączna powierzchnia wszystkich targowych stoisk wyniosła 11,5 tys. m kw. netto, z tego 6,5 tys. m kw. przypadło na tereny zewnętrzne. Zajęte były wszystkie sektory wystawiennicze które udostępniono organizatorom targów – mówi Henryk Stabla, prezes Polskiej Techniki Górniczej, organizatora targów. Wśród wystawców były m.in. największe krajowe grupy i firmy produkujące maszyny górnicze jak ZZM-Kopex, Famur, Glinik, Stomil Wolbrom, Damel, Remag, Carboautomatyka, Ryfama i Komag. Spośród zagranicznych wystawców największe stoiska posiadały Sandvik, Bridon, Tiefenbach i Marat-Elrow, Grupa Powen, Ekochem-Minova, DBT Scharf, Bosch, Becker, Hamacher i Ostroj Opava.

Diabelska sprawa

Stosunkowo niewielkie stoiska posiadali producenci węgla. Uwagę zwracała prezentacja Kompanii Węglowej odbywająca się pod hasłem „Diabli wiedzą, jak grać” – spółka promowała w ten sposób nowe paliwa o nazwach Pieklorz i Boruta. Pieklorz to ekogroszek przeznaczony do kotłów z automatycznymi palnikami retortowymi i rusztowymi. Paliwo to, o uziarnieniu 8-25 mm, produkowane jest w kopalniach Bobrek-Centrum, Chwałowice i ZG Piekary (o uziarnieniu 5-25 mm). Pieklorz z Piekar przeznaczony jest także do spalania w kotłach rusztowych komorowych. Natomiast paliwo Boruta, o uziarnieniu 8-31,5 mm, produkowane jest w kopalni Jankowice i polecane jest do nowej generacji kotłów z automatycznym palnikiem retortowym dostosowanym do spalania węgli o podwyższonej spiekalności. Przedstawiciele KW twierdzą, że Pieklorz już znalazł nabywców w Niemczech, Czechach i na Słowacji. Pojawiły się też zapytania ofertowe z Węgier.

– Kompania Węglowa na targach prezentuje głównie paliwa ekologiczne, które w perspektywie krótkiego okresu czasu powinny znacząco zawładnąć rynkiem paliw, szczególnie dla odbiorców indywidualnych. Mamy propozycję nie tylko Groszku i Eko Groszku do pieców retortowych, ale prezentujemy również paliwa miałowe, tańsze i przeznaczone do innego rodzaju pieców – mówił Grzegorz Pawłaszek, prezes Kompanii Węglowej.

Pawłaszek dodał, że istnieje olbrzymie zapotrzebowanie na tego rodzaju ekologiczne paliwa, zdarzają się sytuacje, że trudno kupić węgle do pieców retortowych. Dlatego KW szuka takich paliw, które może zaoferować w znacznie większej ilości. Takim produktem są miały energetyczne – wysokoenergetyczne, z atestem ekologicznym. Pawłaszek informował, że na targach przedstawiciele Kompanii szukali wszystkiego tego, co zwiększa bezpieczeństwo pracy – czyli nowoczesnych maszyn i urządzeń, wyposażenia dodatkowego, małej mechanizacji.

Podobną taktykę zastosował Katowicki Holding Węglowy, który również oferował swoje paliwa ekologiczne.

– Na targach interesowały nas te produkty, które mogą trafić do naszych kopalń poprawiając efektywność i bezpieczeństwo pracy. To nasze podstawowe oczekiwania. Jesteśmy w trakcie zmian technologicznych i organizacyjnych, szukaliśmy więc urządzeń, które wspomogą nasze działania restrukturyzacyjne – przekonywał Stanisław Gajos, prezes Katowickiego Holdingu Węglowego.

Inne rozwiązanie obrała Jastrzębska Spółka Węglowa, która występowała jako działająca już grupa węglowo-koksowa. Na wspólnym stanowisku wraz z Jastrzębską Spółką Węglową prezentowała się Koksownia Przyjaźń, Spółka Energetyczna „Jastrzębie”, Jastrzębskie Zakłady Remontowe i Centralne Laboratorium Pomiarowo-Badawcze.

– Na targach nie mogło nas zabraknąć, choćby ze względu prestiżowych. To jedyne w swoim rodzaju forum wymiany doświadczeń. To także okazja do spotkań z naszymi kontrahentami i dostawcami, którzy mogą lepiej poznać nasze plany inwestycyjne i dostosować do nich swoją ofertę – ocenił Jarosław Zagórowski, prezes Jastrzębskiej Spółki Węglowej.

Saksoński akcent

Specjalnym partnerem targów był niemiecki land Saksonia-Anhalt, która przysłała dużą delegację pod kierownictwem dr Reinera Haseloffa, ministra gospodarki landu. Haseloff podkreślał, że Polska zajmuje pierwsze miejsce wśród państw, gdzie trafia eksport a Saksonii Anhalt – ok. 10,3 proc. eksportowanych towarów i usług z Saksonii Anhalt trafia do Polski. W przypadku importu przez ten niemiecki land, Polska zajmuje drugie miejsce z udziałem 8,6 proc. (pierwsze miejsce przypadło Rosji).

Przy współudziale delegacji Saksonii Anhalt pierwszego dnia targów zorganizowano polsko-niemiecką giełdę kooperacji, podczas której polscy i niemieccy przedsiębiorcy rozmawiali o możliwościach współpracy.

– W giełdzie kooperacji uczestniczyło 21 przedsiębiorców z Niemiec, w przeważającej mierze prezentowali oni małe i średnie przedsiębiorstwa. Pochodziły one z tak różnych branż jak konstrukcje stalowe, budownictwo i chemia – wyjaśnia Anna Chojnacka, dyrektor usług doradczych Polsko-Niemieckiej Izby Przemysłowo-Handlowej, współorganizatora giełdy. Przede wszystkim firmy niemieckie tradycyjnie poszukiwały w Polsce swoich przedstawicieli handlowych oraz poddostawców. W giełdzie uczestniczyli przedstawiciele ok. 100 polskich firm, którzy przeprowadzili blisko 140 rozmów. To były często pierwsze rozmowy pomiędzy polskimi firmami a niemieckimi, ale były to od razu rozmowy o konkretach, czyli warunkach współpracy, możliwościach zorganizowania w Polsce zbytu urządzeń czy dostaw do Niemiec.

W tym roku to była trzecia giełda kooperacji przygotowywana przez Polsko-Niemiecką Izbę Przemysłowo-Handlową, w roku poprzednim takich projektów było 7. Informacje o podobnych tego typu wydarzeniach należy szukać na stronie ihk.pl.

Jaka przyszłość dla węgla?

Ważnym elementem katowickich targów była konferencja 12 września „Stan aktualny i perspektywy energetyki opartej o paliwa stałe”. Krzysztof Bolesta, przedstawiciel Dyrekcji Generalnej ds. Energii i Transportu Komisji Europejskiej przypomniał, że z węgla kamiennego w Unii Europejskiej produkowanej jest ok. 30 proc. energii, i trudno się spodziewać, aby znacząco rola węgla się zmniejszyła. – Produkcji energii z węgla towarzyszy jednak ogromna emisja dwutlenku węgla a taki stan nie może być dalej tolerowany. Wyprodukowanie 1 MWh (megawatogodziny) pociąga za sobą emisję ok. 1 tony dwutlenku węgla, przy takich proporcjach węgiel nie utrzyma swej pozycji na rynku paliw. Dlatego konieczny jest rozwój czystych technologii węglowych – mówił Krzysztof Bolesta.

Jacek Kaczorowski, prezes Kopalni Węgla Brunatnego Bełchatów, przekonywał, że przy wdrażaniu nowoczesnych technologii węglowych niezbędne jest wsparcie polityczne ze strony rządu i programu rządowego.

Prof. Antoni Tajduś, rektor Akademii Górniczo-Hutniczej przypomniał, że sposobem na zmniejszenie uciążliwości krajowej elektroenergetyki może być zwiększenie sprawności w polskich elektrowniach i elektrociepłowniach. – Sprawność polskich elektrowni węglowych wynosi zaledwie 30-32 proc., podczas gdy w Niemczech przekracza 45 proc. – zwraca uwagę prof. Tajduś. Trzy budowane obecnie bloki energetyczne (w Pątnowie, Bełchatowie i Łagiszy) będą posiadały sprawność spalania ok. 45 proc., jednak ich udział w krajowej produkcji energii elektrycznej nie będzie bardzo duży.

Podczas dyskusji o polityce energetycznej Unii Europejskiej prof. Józef Dubiński, dyrektor Głównego Instytutu Górnictwa, zwrócił uwagę, że Polska nie ma warunków aby zrealizować zalecenia Komisji Europejskiej, mówiące, że w roku 2020 z odnawialnych źródeł energii pochodziło 20 proc. zużywanej energii.

Pieniądze dla dzieci

Ze środków uzyskanych dzięki organizacji targów organizatorzy ufundowali 32 stypendia dla dzieci, których rodzice zginęli w wypadkach w kopalniach lub w tragedii na Międzynarodowych Targach Katowickich zimą 2005 roku. Przez 3 lata 32 uczniów z gimnazjów i szkół podstawowych, będzie otrzymywało stypendium w wysokości 400 zł. miesięcznie. Łączny koszt stypendiów wyniesie blisko 500 tys. zł.

22 uczniów to będą dzieci, które straciły ojców w wypadkach w kopalniach węgla kamiennego. Pozostałe 10 uczniów to dzieci, które straciły rodziców podczas zawalenia się hali wystawienniczej na Międzynarodowych Targach Katowickich zimą 2005 roku.

Organizatorami targów Katowice 2007 była Polska Technika Górnicza a partnerem organizacyjnym Górnicza Izba Przemysłowo-Handlowa.

Dariusz Czarnecki

POWSTANIE NOWA ELEKTROWNIA NA WĘGIEL KAMIENNY
POLSCE GROZI BRAK PRĄDU

Budowę elektrowni o mocy ok. 800-1000 MW rozważają wspólnie KGHM Polska Miedź i grupa Tauron. Elektrownia ma wykorzystywać węgiel kamienny lub… gaz.

List intencyjny w sprawie budowy wspólnej elektrowni na Dolnym Śląsku podpisały 17 października zarządy KGHM Polska Miedź, Tauron Polska Energia oraz EnergiaPro Koncern Energetyczny (spółka dystrybucyjna należąca do grupy Tauron). Sygnatariusze listu zapowiedzieli przeprowadzenie niezbędnych analiz, wyboru potencjalnej lokalizacji, określenia najlepszej technologii oraz opracowanie potencjalnego modelu biznesowego wspólnej inwestycji.

Podział obowiązków

W ramach zadeklarowanej w porozumieniu współpracy, do zadań KGHM należeć będzie wskazanie kilku potencjalnych lokalizacji elektrowni, udostępnienie informacji na temat dotychczas prowadzonych badań w tym zakresie oraz zdefiniowanie przyszłego zapotrzebowania na energię elektryczną.

Do zadań Tauron Polska Energia należeć będzie ocena potencjalnych lokalizacji pod kątem wymagań technicznych i technologicznych, analiza możliwych do zastosowania technologii budowy bloków energetycznych, określenie propozycji paliwa oraz sposobu jego dostarczenia.

EnergiaPro będzie odpowiedzialna za analizę możliwości przyłączenia planowanej jednostki do krajowego systemu elektroenergetycznego, a w szczególności określenie niezbędnej rozbudowy sieci przesyłowych i dystrybucyjnych na tym terenie, a także współpraca z Operatorem Systemu Przesyłowego pod kątem identyfikacji możliwości wyprowadzenia mocy w poszczególnych lokalizacjach. Zadaniem wspólnym dla wszystkich partnerów będzie określenie potencjalnego modelu biznesowego przedsięwzięcia.

Strony zobowiązały się do zachowania w poufności wszelkich informacji oraz wyników prac, które powstaną we wzajemnej współpracy. W liście intencyjnym założono możliwość zaangażowania na etapie prac studialnych także innych podmiotów, w szczególności jednostek naukowo-badawczych oraz partnerów technologicznych pod warunkiem wyrażenia na to zgody przez wszystkich sygnatariuszy porozumienia.

Na obecnym etapie, partnerzy rozważają poddanie analizie możliwości budowy dużego bloku o mocy 800-1100 MW, na parametry nadkrytyczne, w oparciu o węgiel kamienny lub gaz ziemny. Przedmiotem badań będzie również ewentualne wykorzystanie węgla brunatnego znajdującego się w lokalnych złożach. Z uwagi na aktualny brak technologii wydobycia węgla brunatnego bez znaczącej szkody dla środowiska naturalnego na razie nie zakłada się rozpoczęcia prac nad jego wydobyciem. W sytuacji, gdy realne będzie wykorzystanie technologii minimalizującej wpływ na środowisko partnerzy rozważają budowę kopalni węgla brunatnego oraz rozbudowę elektrowni o bloki pracujące na tym paliwie.

Strony umowy podkreślają, że wspólne przedsięwzięcie będzie korzystne zarówno dla KGHM – jednego z największych odbiorców energii elektrycznej w Polsce, jak i Tauron Polska Energia, największego w kraju sprzedawcy i drugiego wytwórcy energii elektrycznej. Inwestycja w dużą elektrownię wpisuje się w strategię obu firm – strategia działalności KGHM zakłada dywersyfikację działalności m.in. przez rozpoznanie i wdrożenie projektów inwestycyjnych w nowych obszarach działalności, w tym w sektorze energetycznym, natomiast strategia grupy Tauron zakłada budowę dużych, wysokosprawnych bloków energetycznych o mocy powyżej 800 MW na parametry nadkrytyczne.

Budowa elektrowni na Dolnym Śląsku przyczyni się do wzrostu poziomu bezpieczeństwa energetycznego regionu oraz stworzy znaczną ilość nowych miejsc pracy. Potencjalna inwestycja będzie również spełniać rygorystyczne wymagania w zakresie ochrony środowiska, w szczególności poprzez zastosowanie niskoemisyjnych technologii.

Budowę elektrowni na Dolnym Śląsku, o podobnej mocy, także na węgiel kamienny lub gaz, rozważa szwedzki koncern Vattenfall, który już rozpoczął wstępne rozmowy z lokalnymi samorządami.

Kiedy zabraknie prądu?

W ostatnich siedmiu latach rozpoczęto budowę tylko trzech nowych bloków w polskich elektrowniach:

blok 464 MW w elektrowni Pątnów, na węgiel brunatny,
blok 833 MW w elektrowni Bełchatów, na węgiel brunatny,
blok 460 MW w elektrowni Łagisza, na węgiel kamienny.
W przyjętym w marcu 2006 przez rząd „Programie dla elektroenergetyki” zapisano, że przy okresie życia instalacji wytwórczej ok. 30-35 lat, corocznie powinno powstawać około 800-1000 MW nowych zdolności wytwórczych tylko w celu odbudowy kończących pracę instalacji. W programie podkreślono, że utrzymujący się w kraju regres w budowie nowych mocy wytwórczych spowoduje, że za 5-7 lat ujawni się brak mocy wytwórczych dla zaspokojenia zapotrzebowania na energię elektryczną.

Już widać, że te zapisy nie są realizowane – nie są rozpoczynane budowy nowych bloków, nie ma nawet rozpoczętych do nich przygotowań. Także w przypadku porozumienia KGHM i Tauron droga do ewentualnego rozpoczęcia budowy elektrowni jest daleka. Wielce prawdopodobne jest więc, że zostanie zrealizowany zapis „Programu dla elektroenergetyki” mówiący o brakach mocy wytwórczych.

Donald Dusek

KATOWICKI HOLDING WĘGLOWY
SPRZYMIERZENIEC ŚRODOWISKA

Po raz kolejny Katowicki Holding Węglowy S.A. został w tym roku jednym z laureatów konkursu o Ekolaury organizowanego przez Polską Izbę Ekologii. Tym razem przyznano mu wyróżnienie za „Poprawę gospodarki wodno – ściekowej w kopalniach: „Mysłowice – Wesoła” (rejon „Mysłowice”), „Wieczorek”, „Staszic” i „Kazimierz – Juliusz”. W czasie uroczystej gali stosowny certyfikat odebrał wiceprezes Holdingu, Wojciech Dygdała.

Górnictwo węgla kamiennego, niezależnie od stosowanych technologii eksploatacji węgla, powoduje określone negatywne skutki w środowisku, wynikające z ingerencji człowieka w naturalne struktury geologiczne i przyrodnicze. Stanisław Gajos, prezes KHW S.A. wielokrotnie na szerokim forum podkreślał, że eksploatacji węgla, oprócz osiąganego celu jakim jest węgiel handlowy, towarzyszą negatywne skutki nie zmierzone, ale i nieuniknione. Dlatego przyjęcie preferencji na rzecz ochrony i kształtowania środowiska stawia przed górnictwem węglowym określone zadania dostosowania eksploatacji węgla do wymagań ekologicznych. Toteż w Holdingu przywiązuje się dużą wagę do działań proekologicznych zgodnych z zasadami strategii zrównoważonego rozwoju. W związku z tym opracowany został „Program ekologii i ochrony środowiska „ obejmujący lata 2004 – 2010. Zawarte w nim zadania ujęte zostały również w Programie Zarządzania Środowiskowego. W tym celu w zakładach górniczych prowadzona jest szeroka działalność inwestycyjna m.in. w zakresie ochrony wód powierzchniowych, gospodarki odpadami górniczymi, ograniczenia emisji pyłów i gazów do atmosfery, ochrony przed uciążliwościami hałasu oraz rekultywacji terenów zdegradowanych i pogórniczych.

Na szczególna uwagę zasługują ( wyróżnione Ekolaurem ), przedsięwzięcia proekologiczne w zakresie gospodarki wodno- ściekowej. Podziemna eksploatacja węgla kamiennego pociąga za sobą prowadzenie ciągłego odwadniania wyrobisk górniczych i rozwiązania problemu zagospodarowania wód zasolonych. Wody z różnych poziomów wodonośnych mają zróżnicowaną mineralizację, zwłaszcza w zakresie chlorków i siarczanów. Właściwości fizykochemiczne wód dołowych pozwalają wykorzystywać je do zasilania sieci rurociągów przeciwpożarowych, do wytwarzania emulgatu popiołowo – wodnego oraz posadzki hydraulicznej. W ostatnich dwóch przypadkach , co ma ważne znaczenie, stosowane są wody dołowe o największej mineralizacji.

Przedsięwzięcia proekologiczne w zakresie gospodarki wodno – ściekowej przyczyniły się do uzyskania następujących efektów ekologicznych:

zmniejszenia zrzutu wód dołowych do odbiornika powierzchniowego o około 90% poprzez wykorzystanie ich do celów technologicznych w Zakładzie Mechanicznej Przeróbki Węgla, do zasilania dołowej sieci rurociągów przeciwpożarowych i wytwarzania emulgatu popiołowo – wodnego w KWK „Mysłowice – Wesoła” – rejon „Mysłowice”;
zmniejszenia w kopalni „Staszic” ilości wody dołowej odprowadzanej do potoku Bolina Południowa I o ok. 50%, ładunku chlorków i siarczanów w odprowadzanych wodach dołowych oraz zawiesiny odprowadzanej z wodami dołowymi w porównaniu do ilości zawartej w wodach dopływających do chodników na poziomach 500 m i 720 m o ok. 50%;
zmniejszenia zrzutu wód dołowych do odbiornika powierzchniowego o ok. 40 % poprzez wykorzystanie ich do celów technologicznych w KWK „ Kazimierz – Juliusz”.
Na szczególną uwagę zasługuje zadanie zrealizowane w kopalni „Wieczorek” polegające na rozdzieleniu wód słabo i silnie zmineralizowanych z różnych dopływów. Polegało ono na skierowaniu wody silnie zmineralizowanej z dopływów naturalnych do chodników wodnych na poziomie 580 przy szybie „Rozdzieński”, skąd grawitacyjnie spływają na poz. 630 m. Następnie wody te poprzez układ głównego odwadniania szybu na poz. 630 m wypompowywane są niezależnym rurociągiem na powierzchnię i kierowane do wydzielonego osadnika nr 5 oczyszczalni wód dołowych. Wody z dopływów naturalnych o podwyższonej mineralizacji połączone z wodami podsadzkowymi kierowane są do głównego odwadniania na poz. 630 m szybu „Rozdzieński”. Wody te, po wstępnym oczyszczeniu, początkowo w osadnikach, chodnikach kolektorowych i chodnikach wodnych, wypompowane zostają na powierzchnię i skierowane do oczyszczalni wód dołowych, skąd po oczyszczeniu z zawiesiny pobierane są dla potrzeb własnych zakładu. Oczyszczona woda dołowa wykorzystywana jest w całości do sporządzania podsadzki hydraulicznej oraz mieszanin popiołowo – wodnych, zasilania sieci rurociągów przeciwpożarowych oraz zraszania, a także dla potrzeb zakładu przeróbczego na terenie szybu „Pułaski”. Wody wysoko zmineralizowane wykorzystywane są w całości na potrzeby zakładu. Natomiast wody o niższej mineralizacji odprowadzane są do potoku Bolina Południowa I. W celu obniżenia stężenia soli w tych wodach do osadnika nr 5 doprowadzane są ścieki z oczyszczalni w dzielnicy Nikiszowiec. Wprowadzenie selektywnego odwodnienia zakładu górniczego „Wieczorka” miało na celu ograniczenie ładunku soli w odprowadzanych wodach dołowych do potoku Bolina Południowa aż o 80 procent, Działalność kopalń Katowickiego Holdingu Węglowego usprawniana jest także poprzez stosowanie w praktyce twardych zasad obowiązujących w Systemie Zarządzania Jakością, Systemie Zarządzania Bezpieczeństwem i Higiena Pracy oraz Systemie Zarządzania Środowiskowego. Wdrożenie przez Holding Zintegrowanego Systemu Zarządzania okazało się nowatorskim sposobem na poprawę efektywności inwestycji zapewniających ochronę środowiska naturalnego.

Wytwarzanie energii cieplnej, w urządzeniach grzewczych opalanych węglem, było do niedawna głównym źródłem powstawania tzw. niskiej emisji zanieczyszczającej środowisko. Dyskryminowało to węgiel w porównaniu z innymi surowcami i nośnikami energii. W Holdingu zadano sobie więc pytanie: -Czy węgiel może być paliwem tanim i ekologicznym? Z pewnością tak! Wymaga to jednak powiązania ze sobą dwóch elementów: stosowania wysokogatunkowych, Kwalifikowanych Paliw Węglowych produkowanych na bazie węgli z wybranych kopalń KHW S.A.; zastosowania niskoemisyjnych kotłów węglowych.

Sukces proekologiczny KHW S.A. potwierdza fakt, iż jest on pierwszym krajowym producentem Kwalifikowanych Paliw Węglowych o powtarzalnych parametrach fizyko – chemicznych, spełniających wymagania niskoemisyjnych kotłów nowej generacji. Należy tu wyróżnić EKORET – przeznaczony do kotłów z paleniskami retortowymi typu Stocker oraz EKO – FINS do palenisk retortowych typu Stocker i rusztowych z bocznym podawaniem węgla. Sortymenty te produkowane są przez Katowicki Węgiel Sp. z o. o. w zakładzie w Sosnowcu, na bazie węgli pochodzących z kopalń Kazimierz Juliusz, Mysłowice i Wieczorek. Natomiast kopalnie: Wujek, Staszic, Wieczorek i Mysłowice wytwarzają GROSZEK – E i ORZECH –E przeznaczone do kotów zasypowych, komorowych ze wstępnym zgazowaniem węgla. Produkcja kwalifikowanych paliw z roku na rok rośnie. W 2006 r produkcja EKORETU wyniosła ponad 183 tys. ton, zaś w roku bieżącym wzrośnie do ponad 200 tys. ton. Natomiast rozpoczęta w roku ubiegłym produkcja EKO-FINSu to 43 tys.ton i na takim poziomie utrzyma się w 2007 r. Szacuje się, że obecnie w kraju zapotrzebowanie na paliwa ekologiczne wynosi ok. 800 tys. ton. Efekt ekologiczny wynikający ze stosowania tego typu węgli mierzy się różnicą pomiędzy wielkością emisji ze starych, nisko sprawnych technologii węglowych a emisją uzyskiwaną z niskoemisyjnych kotłów węglowych nowej generacji.

– Nowoczesne, niskoemisyjne kotły węglowe pojawiły się w Polsce pod koniec lat 90-tych w ramach jednej z edycji programu PHARE – wyjaśnia Ryszard Fedorowski, rzecznik prasowy KHW. – Charakteryzują się wysoką sprawnością energetyczną rzędu 80 – 85%, niskimi kosztami wytwarzania ciepła ( od 14 do 18 zł/ GJ przy kosztach ogrzewania gazem na poziomie 39 zł/GJ ). Ich parametry jakościowe spełniają wymagania europejskich standardów emisji substancji toksycznych do powietrza. Zaletą kotłów jest zautomatyzowana praca i bardzo małe zaangażowanie obsług, która odbywa się w jednostkach małych raz na trzy, cztery dni, natomiast w większych – do jednej godziny na dobę. Obecnie ponad 200 krajowych producentów oferuje kotły o mocy od 15 do 2000 KW o sprawności od 78 do 85%. Kotły te są przeznaczone do ogrzewania mieszkań, domów jedno i wielorodzinnych, gospodarstw rolnych ale także dużych obiektów komunalnych i przemysłowych, m.in. szkół, szpitali, cegielni, piekarni. Stosowane są w ciepłowniach jako źródła lokalne lub podstawowe o łącznej mocy do 8 MW. Mogą być również używane do produkcji ciepłej wody użytkowej i pary technologicznej. Do chwili obecnej na naszym rodzimym rynku zainstalowano kilkadziesiąt tysięcy tych urządzeń o łącznej mocy ponad 2 000 000 KW. Z większych inwestycji należy wymienić przede wszystkim programy ograniczenia niskiej emisji PONE realizowane przez samorządy miast i gmin, takich jak Tychy, Lędziny, Bieruń, Wyry,, Piekary Śl., Tarnowskie Góry, Goczałkowice oraz miast i gminy Beskidu Cieszyńskiego i Żywieckiego oraz wiele innych. Wymiana tradycyjnych kotłów węglowych na kotły nowej generacji wspierana jest finansowo przez Bank Ochrony Środowiska oraz Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Holding za swoją działalność w tym zakresie został nagrodzony wieloma wyróżnieniami przez Polską Izbę Ekologi,i a produkowany przez nas EKORET okrzyknięty „Produktem Godnym Polecenia” w ostatniej edycji Narodowego Konkursu Ekologicznego „Przyjaźni Środowisku”.

Jak ważny problem ekologiczny rozwiązywany jest dzięki stosowaniu paliw ekologicznych i niskoemisyjnych kotłów potwierdzają konkretne dane liczbowe. Według badań Zespołu Akredytowanych Laboratoriów Instytutu Chemicznej Przeróbki Węgla w Zabrzu oraz na podstawie badań weryfikacyjnych przeprowadzonych dla Programu Ograniczenia Niskiej Emisji w mieście Tychy, emisja substancji toksycznych do powietrza z jednego gospodarstwa ( domu o powierzchni do 200 m kw. ) ogrzewanego starym, nisko sprawnym kotłem węglowym wynosi około 1 027,63 kg/rok. Zastosowanie kotłów niskoemisyjnych nowej generacji redukuje tę emisję do około 122,56 kg/rok. Uzyskany efekt ekologiczny z jednego gospodarstwa eksploatującego nowoczesny kocioł węglowy o mocy 25 KW to około 905,07 kg/rok. Łączny efekt ekologiczny uzyskany tylko w roku 2005 z tytułu spalania EKOPRETU i EKO – FINSU ( łącznie 102 000 ton ) w około 25 750 niskoemisyjnych kotłach węglowych zamontowanych w gospodarstwach domowych to niższa emisja substancji toksycznych do powietrza o około 23 305 ton/rok.

opracowała Mira Borkiewicz

Kolumna dofinansowana ze środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska
i Gospodarki Wodnej w Katowicach

Zobacz pozostałe numery

Sporo się u nas dzieje.

Bądź zawsze na bieżąco.

ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA